Dini Meâlden Öğrenmek [III]

Bir Soru: Meâl’e Kur’an’ın Tercümesi veya Manası Denilebilir mi?

Tercümeyle meâl bazen müteradif anlamda kullanılıyor olsa da doğrusu ayrı mefhûmlar olduğudur.

Tercüme, bir kelâmın manasını, diğer bir lisanda dengi bir tabirle aynen ifade etmektir. Tercümenin hâiz-i kıymet olabilmesi için ilimde ve sanatta kaynak metne tamamen mutabık olmalıdır.

Muhtelif diller arasında müşterek yönler ne kadar çok olursa olsun her birini diğerinden ayıran birçok hususiyet vardır. Onun için edebî ve belâğî bir husûsiyeti olmayıp, sırf akla ve mantığa hitap eden kuru ve fennî eserlerin, ilmî kabiliyeti ilerlemiş olan lisanlara hakkıyla tercümesi mümkün olsa da hem akla hem kalbe yahut yalnız zevk ve duygulara hitap eden ve lisan nokta-i nazarından edebî kıymeti ve sanat zevkini haiz bulunan canlı ve edebî eserlerin tercümesinde muvaffakiyet görüldüğü nadirdir. Böyle edebî mahiyette belîğ bir eser, şiirden ibaret olmayıp aynı zamanda ilmî, hukûkî ve sâir bir sûretle hükmü hâvî bulunursa o vakit bu yolda yapılacak bir tercüme, tercüme değil tahrîf olur.

Ne kadar yüksek olursa olsun haysiyet-i edebiye kazanmış her hangi bir şahsiyetin üslûb ve ifadesi meşk edile edile az çok tanzîr ve taklîd edilmişken, nazm-ı Kur’an’ı taklîd ve tanzîre yanaşabilen kimse olmamıştır. O halde kendi lisanında bile taklîd ve tanzîri kâbil olmamış olan Kur’ân’ın nazım ve üslûbunu diğer bir lisânda taklîd ve tanzîr etmek elbette mümkün olmaz.

Kur’an-ı Kerim’in tabîî delâletlerle müterâfık/iç içe olan nazm-ı celîli; hâss, â’mm, müşterek, hakîkat, mecâz, sarîh, kinâye, zâhir, nass, müfesser, muhkem, hafî, müşkil, mücmel, müteşâbih, ibâre, işâret, delâlet, iktizâ, mutâbakat, tazammun, iltizâm gibi birçok farklı yolla ayrı ayrı manaları bir yere toplayıp anlatıverir.

Şimdi bu kadar münevvi’ husûsiyetleri barındıran ilâhî kelâmın, başka bir dile dengi ifadelerle nakli nasıl mümkün olabilir?

Hülâsa, Kur’ân-ı Kerîm, ilâhî bir nesce/insicama sahip olduğu için benzerinin getirilmesi mümkün değildir.

Meal

Meâl, tercümeden farklı bir anlama sahiptir.

Lügatte “bir şeyin varacağı gaye, bir şeyi eksiltmek” demektir. Istılahta, Kur’ân âyetlerini her yönü ile aynen çevirme iddiası olmaksızın, başka bir dile aktarmak anlamında kullanılır.

Kur’an’ın nazmı, mana itibariyle muhtelif birçok vechi ifade edebilecek bir yapıya sahip olduğundan, meâlin güvenilir olması veya olmamasında yazarın fikriyâtı ve ilmî müktesebâtı belirleyici olmaktadır.

Bu bağlamda meal, yazarın kendi tercihini, düşüncesini metne yükleyerek bir nevi aslî metni sus­turmak, kısır hale getirmek, daire-i şümulünü daraltmakla eş anlamlıdır. O, “Al­lah’ın kelamı” olmaktan ziyade, yazarın ilmî kapasitesinin elverdiği ölçüde ve bir takım ön kabulleri doğrultusunda oluşturulmuş, Allah’ın kelamından izler taşıyan beşerî bir metindir.

“Meal okumayın” ile “Kur’an’dan habersiz kalmayın” kaziyyeleri birbirinin aynısı değildir. Kur’an’dan haberdar olmak, ilahî hitabın muhtevasını mealde aramaya bağlı değildir. Aksi takdirde şu sorunun cevabını vermekte acze düşeriz: “Biz­den önceki nesiller “meal” olgusunu tanımadıkları halde Kur’an’la irtibatlarını nasıl canlı tuttular?” Onların Kur’an’ı anlamadığını, Kur’an’la irtibatsız yaşadığını söyleme­nin ciddiye alınır tarafı olmadığına göre, bu noktada ciddi bir tefekküre ihtiyacı­mız var demektir.

Selam ve dua ile…

Devam edecek…

Kaynaklar:

Yazır, Hak Dini Kur’an Dili

Sifil, Meal Yerine Ne Öneriyoruz?

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Mustafa Turgut - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Urfa Pusula- Urfa haberleri, Sondakika Urfa haberleri, Urfa haber, güncel haberler Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Urfa Pusula- Urfa haberleri, Sondakika Urfa haberleri, Urfa haber, güncel haberler hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Urfa Pusula- Urfa haberleri, Sondakika Urfa haberleri, Urfa haber, güncel haberler editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Urfa Pusula- Urfa haberleri, Sondakika Urfa haberleri, Urfa haber, güncel haberler değil haberi geçen ajanstır.