Devletler tereddütlü yaklaşıyor: Kripto parayla ilgili uzmanlardan önemli açıklama!

Son zamanlarda herkesin dilinde olan kripto para, hayatımızda hızla yer edinmeye devam ederken, sistemin nasıl işlediği halen tam olarak bilinmiyor. Kripto para piyasasında milyar dolarlık vurgunlar yapılırken, kripto para güvenilir mi? Kripto para madenciliği nasıl yapılıyor? Bunu yapmak yasal mı? Kiripto para işinde gerçekten zengin olunuyor mu? Soruları akıllara gelirken Doç. Dr. Berkan Aydilek ve Dr. Öğretim Üyesi Hasan Bardakçı, konuyla ilgili önemli açıklamalarda bulundu.

Video için play'e tıklayın

Dijitalleşmeyle birlikte sık sık gündeme gelen ve birçok vatandaşın tercih etmeye başladığı kripto paralar, yapılan milyon dolarlık vurgunların ardından bir çok kafa karışıklığını da beraberinde getirdi.

Kripto para varlığına yatırım yapan ve yatırım yapmak isteyen birçok vatandaş kiripto paranın ne olduğunu? Kripto para güvenli mi? Kripto parayı korumak ve takip etmek mümkün mü? Gibi birçok sorunun cevabına ulaşmaya çalışırken Harran Üniversitesi Bilgi Teknolojileri Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Berkan Aydilek ve Harran Üniversitesi Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Hasan Bardakçı, tüm bu soruların yanıtını Urfa Pusula Haber Ajansı mikrofonlarına anlattı.

AYDİLEK: BİLİNÇSİZ ELLERDE BİR ARAÇMIŞ HALİNE GELİYOR

Kripto paranın güvenilir bir varlık türü olduğuna fakat bu paranın bilinçli bir şekilde kullanılması gerektiğine dikkat çeken Harran Üniversitesi Bilgi Teknolojileri Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Berkan Aydilek, şu ifadeleri kullandı:

“Kripto para bir özel şifreleme tekniği ile yapılmış bir dijital varlık. Bunu diğer varlıklardan ayıran şekliyle biraz daha bilgi işlem yöntemlerinin kullanılmasıyla bir şifreleme tekniğiyle yapılmış olmasıdır.

Kripto para madenciliği bizim anlayacağımız şeklide, nasıl bir altın işte toprağın altından zahmetli bir şekilde çıkartılıyorsa aynı şekilde kripto para madenciliği için de böyle bir uğraş gerekiyor. Fakat bunun için özel cihazlar özel biraz daha donanımsal aletler ve biraz daha çaba gerekiyor. Bugün itibari ile işte bununla ilgili yasal bir düzenlemenin tam olarak yapıldığından bahsedemeyiz. Üretimler devam etmekte. İşte değimiz gibi bazı ülkeler bununla ilgili bazıları yasal, bazıları yasal değil gibi açıklamalar yapmaktadır. Bununda şu anki karşılığı bu gibi duruyor.  

Kripto para güvenilir bir varlık türüdür. Fakat bunun kullanımını bilmediğimiz için bilinçsiz ellerde bu bir araçmış haline geliyor. Aslında bugün altın gibi bunun bir kullanımı söz konusu nasıl ki altın değer kazanıp değer kaybediyorsa kripto para da bu şekildedir.  Bunun kullanımının düzenlenmesi yasal mevzuatlarla bunun işte son kullanıcı ve yatırımcıyla buluşması için bir takım düzenlemeler yapmak lazım. Bunlar yapılırsa daha fazla güvenilir bir araç haline gelecektir. Bu konuda mesela bir günde onlarca kat artan kripto paralar söz konusu bu aynı şekilde paranızın onlarca kez düşme anlamına da geliyor. Böyle yüksek oynaklı olan yüksek değişkenliği olan bir kripto para varlığın aslında dikkatle bilinçli bir şekilde kullanılması gerekiyor.”

AYDİLEK: YÜKSEK RİSK İŞTAHINDAN DOLAYI DAHA DİKKATLİ KULLANILMALI

Biranda çok zengin ve aynı zamanda çok fakir olma durumunun olduğunu buna bağlı olarak kripto paraların çok dikkatli kullanılması gerektiğini vurgulayan Aydilek, şu ifadelere yer verdi:

“En son yapılan düzenlemelerle kripto paranın ödemelerde kullanılması engellendi. Aslında bu yapılan son yatırımcıyı, son kullanıcıyı korumaya yönelik bir hamle. Biz son zamanlarda şunu duyduk, kripto paralarla ilgili üst sekmenlerde evlerin alınıp satıldığı, arabaların alınıp satıldığı hatta dönercilerin bile kripto para ile döner alıp sattığını görüyorduk son zamanlarda. Ülkemiz bu konuda hemen bir yasal düzenleme getirdi. Ülkelerin en önemli amaçlarından biri kendi Türk lirasını ve ya parasını para birimini korumaktır. Bu da Türk lirasını korumak için güzel bir adım.  Açıkçası kripto para işte bir dogecoin örneği verelim, 8-10 kat arttı.  Yani bu bir anda çok zengin olma bir anda çok fakir olmakta söz konusu. Bunu yatırımcıların yüksek risk iştahından dolayı daha dikkatli bir şekilde kullanmaları ve incelemeleri gerekiyor.

Bilgisayar korsanlarının saldırıları sonucu para talep etmeleri bu para türünün güvenirliğini zedeler. Fakat bununla ilgili de Maliye Bakanımız Lütfü Elvan’ın yapmış olduğu açıklamalarda bununla ilgili düzenlemelerin yolda olduğunu ifade ettiler. Burada açıkçası bir vergilendirme söz konusu olacak bu vergilendirmeyle birlikte de yine düzenlemede söz konusu olan şeylerden biri benim gördüğüm okuduğum kadarıyla belli bir miktarın üzerinde yapılan işlemler, borsalar MASAK denilen Mali Suçları Araştırma Kurulu’na bildirmesi gerekiyor. Bu da aslında bir anlamda kripto parayı olumsuz şekilde kullananların takibini kolaylaştıracak. Ya da onun borsalar tarafından bir ön ihbarının olup denetim altına alınmasını sağlayacak.”

AYDİLEK: TAKİP EDİLMESİ TEKNİK OLARAK ÇOK ZOR

Kripto paraların takip edilmesinin çok zor olduğunu aktaran Aydilek, şunları kaydetti:

“Kripto paranın takip edilmesi teknik olarak çok zor. İmkansız denilebilecek bir düzeyde. Fakat kripto para borsalarında hesap açarken hepimizin işte bir nüfus cüzdan bilgileri, imzası gerekiyor. Bu anlamda da bize verilen bir cüzdan bilgisi var. Bu cüzdan bilgisiyle bizim eşleşmemiz durumunda işte kripto parayı bir yerden bir yere transfer ettiğiniz zaman orada aslında biraz parmak izimizi de bırakmış oluyoruz. Bu anlamda belki takip edilebilir fakat onun dışında işin temelinde kripto parayı tasarlarken 2009’lu yıllardan bahsediyorum. Bu biraz güvenilir bir liman olarak, kimsenin takip edememesi anlamında düşünülen bir pozitif ayrımcılık gibiydi. Ama günümüze geldiği zaman bu biraz illegal örgütler tarafından kullanılıyor olması, aslında önlenebilir. Bildiğiniz gibi ülkemizde bu anlamda böyle farklı birimlerde ya da yüksek meblağlarda yapılan işlemleri takip edeceğini ifade etti. Her ülke bunu yaptığı zaman bununda önüne geçilmiş olacaktır.”

AYDİLEK: YATIRIM YAPARKEN ARACI BORSANIN DİKKATLE SEÇİLMELİ

Vatandaşların kripto para yatırımı yaparken dikkat etmeleri gereken konuları sıralayan Aydilek, konuşmasına şu sözlerle son verdi:

“Vatandaşlarımız öncelikli olarak kripto paranın, paradan çok değer, varlık olduğunu bilmesi gerekiyor.  Bu bir döviz gibi altın gibi, bu da yatırım yapıla bir araçtır. Yatırım yaparken dikkat etmesi gereken en önemli konulardan biri bu borsanın, alım satım yapan aracı borsanın dikkatle ve özenle seçilmesi gerekir. Bu borsadaki sizin sıcak cüzdan dediğimiz, varlıklarınızı alıp sattığınız cüzdanınızın bir anlamda kontrolü bu ilgili borsada. Bu borsayı seçerken işte daha önceki yorumlara, işte diğer kullanıcıların bu anlamdaki tecrübelerinden faydalanması lazım. Bunun biraz daha güvenilir hale getirilmesi de mümkün. Soğuk cüzdan denilen bir yapı var. Bu soğuk cüzdana aktarıldığı zaman yani bir VPS aktarıldığı zaman dijital varlıklarınız orada saklanabiliyor. Fakat soğuk cüzdana aktarılırken de bir takım geri dönülemez şifreler var bu şifreleri de kaybetmememiz lazım. Aslında kripto para özetle güvenlidir. Bunula ilgili yasal mevzuatların bir an önce daha fazla kontrol altına alınması gerekilen şeylerin yapılması gerektiğini ifade edebiliriz.  Belki benzetmek çok uygun olmuyor ama,  yani elektrik iyi yönde kullanılırsa bir çok fayda sağlıyor. Ama elektriğe gidip çıplak elle dokunursan hayatımıza mal oluyor. Ateş için de bu söz konusu iyi yandan yemek pişirilebilir ateşte, kötü anlamda da yangının çıkmasına neden olabiliyor. Bizim kripto paralarla ilgili gerçekten bunun nasıl kullanıldığını, son kullanıcı, son yatırımcının bilinçlendirilmesi ve dünyada da bunun yasal mevzuatlarının ortaya konulması gerekiyor ki bunun aslında temelinde blok zincir denilen bir yapı var. Blok zincirde bugün hiç kimsenin inkar edemeyeceği bir güvenliğe sahip. Bu yapı sayesinde sadece Bitcoin değil, dijital varlıklar değil bunun işte noterler tarafından kullanılması, oylama sisteminde kullanılması, sağlık sisteminde kullanılması mümkün. Zaten bu anlamda da TÜBİTAK tarafından da bir araştırma çalışması yapılıyor. Yani blok zincir teknolojisinde, dijital varlık, kripto paralarla karşılaştırmamak lazım. Blok zincirin inkar edilemez faydalarından biri yada kullanım alanlarından biri dijital varlıklar kripto paralardır.”

BARDAKÇI: ALTYAPISI İTİBARİ İLE GÜVENİLİR BİR ALAN

Kripto paraların altyapı olarak güvenilir bir varlık olduğuna dikkat çeken Harran Üniversitesi Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Hasan Bardakçı, şu sözlere yer verdi:

“Son zamanlarda özellikle kripto para konusunda medyada yer alan haberler olsun insanların özellikle bir birileri arasındaki etkileşiminden dolayı çok farklı şeyler konuşulmaya başlandı. Peki kripto para konusu neden önemli yada neden buralara geldi? Onu anlamamız gerekirse öncelikle işin temeline inersek önce kripto paranın ne olduğunu bilmek lazım. Kripto paralar aslında bizim dijital sanal para dediğimiz paraların birer türevi şeklinde. Mevcut şuan kullanılan paralardan farklı tarafı ise herhangi bir merkezi sisteme bağlı olmamaları. Temelinde bu kripto paraları yöneten bir devlet ve onları denetleyen bir kurum-kuruluş yok.  Böyle olunca kripto paralarla ilgili beraberinde bazı eleştirilerde görüyoruz. Yine bu alanın güvenilir olup olmadığı sorgulanmaya başlıyor. Önce şöyle bir şey ifade etmek istiyorum. Kripto paralar özellikle altyapısı itibari ile aslında güvenilir bir alan. Bizim Blockchain teknolojisi dediğimiz, blok zincir olarak ifade ettiğimiz, iki şekilde de ifade ediliyor. Bir altyapıyla faaliyet yürütülen bir alan kripto paralar bu ne demek oluyor?  Herhangi bir merkeze bağlı olmadan ve şifrelenmiş olarak işlemlerin yürütüldüğü bir piyasadan bahsediyoruz aslında. Bu yönüyle baktığın zaman kripto paraların alt yapısının sağlam ve insanlar arasında tercih edilebilecek bir altyapısı olduğunu görüyoruz. Nitekim böyle olduğu için aslında insanlar bu kadar hızlı ve çabuk yöneldiler piyasaya. Ancak böyle olmasıyla beraber sonsuz bir güvenirlikte sunmuyor.”

BARDAKÇI: KRİPTO PARA BORSALARI İÇİN BİR DÜZENLEME GETİRİLMELİ

Kiripto paranın beraberinde bazı sorunları getirdiğini ve bununla ilgili bir yasal düzenlemenin getirilmesi gerektiğini aktaran Bardakçı, konuşmasına şu sözlerle devam etti:

“Tabi beraberinde bazı sorunlar da getirdi. Dolandırıcı diye tabir ettiğimiz kişiler bu alanda aslında açıkta gördüler. Neydi bu açık? Bu alanın çok kar sunan bir alan olmasından dolayı özellikle buradan gelir elde etme yöntemine başvurdular. Bunu da daha çok kripto para borsaları üzerinden işte mevcut kripto para borsaları kurup, burada kripto para borsalarından kast ettiğimiz şey ise bu kripto paraların alınıp satıldığı yerler olarak ifade ediyoruz biz bunu. Kendileri kripto para alınıp satılabilecek alanlar, marketler kuruyorlar. İnsanları buraya çekerek aslında onların kripto paralarını çalıyorlar. Burada aslında kripto paranın kendisi bir dolandırıcılık aleti değil mevcut kripto paraları çalacak bir teknolojik altyapı oluşturuyorlar ve buradan kripto paraları çalıyorlar. Bir yönüyle baktığımızda aslında kripto paralar için şunu söyleyebiliriz. Aslında temelinde güvenilir ancak bu kripto paralarla işlem yaparken daha güvenilir bir alan aramak gerekiyor. Özellikle son zamanlarda devletlerin üzerinde durduğu noktalarda bir tanesi de bu insanların yatırım yapma yani kripto para alıp satan insanların paralarını güvence altında kullanabilecekleri, saklayabilecekleri kripto para borsa alanları oluşturmak. Bu yüzden bir altyapıya ihtiyaç duyuluyordu nitekim Türkiye’nin de özellikle son zamanlarda yapmış olduğu çalışmalar, düzenlemeler Merkez Bankasının açıklamaları da o yolda gidiyor. Demek ki, bir kripto para borsaları için bir düzenlemenin getirileceğini anlıyoruz biz.  Belli kısıtlamalar geldi ama bunlar kısa vadeli tedbirlerdi.  Bundan sonra kripto para borsalarıyla ilgili, korunmalarıyla ilgili ve ya yatırımcıların orada işlem yapabilmeleriyle ilgili belli lisanslamalara ve belli bazı şartlara bağlanacağını anlıyoruz.”  

BARDAKÇI: YATIRIMCININ BORSALARIN GÜVENİRLİĞİNİ ÖLÇMESİ GEREKİYOR

Kripto paraların korunması için yatırımcının borsaların güvenirliğini iyi değerlendirmesi gerektiğine vurgu yapan Bardakçı, şu ifadeleri kullandı:

“Yine bu piyasayla ilgili özellikle de çalınma mevzuları, kripto paraların çalınmasının önüne geçilmek için bizim soğuk cüzdan diye tabir ettiğimiz özellikle kripto paraların saklandığı yerler var. Mevcut borsalarda saklanan kriptolaralar biz sıcak cüzdanlar diyoruz. Orada kişiler satışlarını daha hızlı yapabilmek için paralarını mevcut kripto para borsalarında tutuyor. Bunlara alternatif olarak aslında bizim kullanmış olduğumuz flaş belleklere benzer soğuk cüzdanlar bulunuyor aslında yatırımcılar paralarını buraya çekip burada güvenli bir şeklide saklayabiliyorlar. İnternet olmayan bir ortamda da o paranın taşınması mümkün değil. Bu yönüyle baktığımız zaman aslında kripto paraların belli bir düzeyde güvenilir olduğunu ifade edebiliriz. Ancak işlem yapacak kişilerin özellikle kripto para paraların alıp satımını yapacakları borsaları tercih ederken borsaların güvenirliğini ölçmesi gerekiyor. Bunun tabi belli yöntemleri var. Burada biz bir tavsiyede bulunarak şuraya gidin diyemiyoruz ancak iyi bir araştırma yaptıkları zaman sosyal medyadan internet üzerinden zaten belli yerler, güvenilir yerler olduğunu görecekler. Son zamanlarda devletlerde bu işlere müdahil oldu. Devletlerin özellikle belli lisanslamalarla bazı firmalara izin vermesi aslında bu sorunu tamimiyle ortadan kaldıracak. Yine benzer şekilde kripto paraların, bir para mı olduğu yada bir yatırım aracı olduğu mevzusu var. Aslında kripto paralar nihayetinde çalışma sistemi olabilen para gibi çalışıyor. Ancak çok ciddi rakamlara ulaştıkları için insanlar bunu bir yatırım aracı olarak da görüyor. Ciddi karlar elde etmek isteyenlerin yöneldiği bir alana dönüşmüş durumda. Çünkü şuan nereden bakarsanız bakın kripto para dünyadaki dönen kripto para borsası 2 milyon doların üzerine ulaşmış durumda. Yani 2 milyon dolar gibi bir para kripto para olarak dönüyor. Şu anlama geliyor uzun vadede aslında biz bu kripto paralarla daha haşır neşir olacağımız anlamına geliyor. Bu yüzden devletlerin ileride yapacağı bazı düzenlemelerde özellikle kripto para kullanma, ticarette, alışverişte kullanımını da görmemiz mümkün.”

BARDAKÇI: DEVLETLER TEREDDÜTLÜ YAKLAŞIYOR

Devletlerin kripto paraya tereddütle yaklaştığına dikkat çeken Badakçı, konuşmasına şu sözlerle son verdi:

“Yine bazı sorular soruluyor özellikle devletler, madem bu kadar güvenli bir alan ya da bu kadar insanların tercih ettiği bir alan ve devletler neden bu alana ön yargılı yaklaşıyorlar gibi bazı sorular oluyor.  Şunu ifade edebilirim devletler buna 2 faklı şekilde yaklaşıyor. Birincisi bu işin vergisi nasıl alınacak? Verginin nasıl alınacağı devletler için önemlidir. Devletlerin devamiyeti açısından belli faaliyetlerin vergilere tabi tutulması gerekiyor. Kripto para konusunda şöyle şuan herhangi bir vergi alımı söz konusu değil bunun nasıl alınacağı da bilinmiyor. Devletler tereddütlü yaklaşıyor. Herhangi bir vergilenmeye yarın öbür gün maruz kaldığında aslında devletler bunu serbest bırakacaklar. Yani oradan kripto para alım satımı ya da herhangi bir ürün alındığında kripto para kullanılmasıyla eğer ki devlet vergisini tahsil edebilirse devlet de aslında bunu engellemeyecekti.  Bir diğer önemli nokta ise devletlerin ürktüğü ve çekindiği nokta kripto paralar ciddi para transferlerinin yapılabildiği yerler. Bu yüz milyarlarca dolar bir parayı bir anda saklayan yerler için de bir ülkeden başka bir ülkeye transfer edebileceğiniz bir alan. Devletler için özellikle kara para aklama, uyuşturucu ticareti gibi alanlarda insanların paralarını transferlerini yapabilecekleri bir alan olarak da görülüyor. Bu yönüyle bakıldığında devlet buna tedbir almaya çalışıyor. Bu 2 alanda vergi ve kara para aklamada, devletler bu işin önüne geçebilirlerse muhtemelen hiçbir ülke kripto paraların önüne bir engel koymayacak. Hatta devletlerin bile kısa bir zaman içerisine kripto paralarını faaliyete koyma yada kendi adlarına kripto paralar üretme gibi bir durum söz konusu olabilir.” 

 Esma ALBAYRAK-ÖZEL HABER/ URFA PUSULA

11 May 2021 - 13:50 - Gündem


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Urfa Pusula- Urfa haberleri, Sondakika Urfa haberleri, Urfa haber, güncel haberler Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Urfa Pusula- Urfa haberleri, Sondakika Urfa haberleri, Urfa haber, güncel haberler hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Urfa Pusula- Urfa haberleri, Sondakika Urfa haberleri, Urfa haber, güncel haberler editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Urfa Pusula- Urfa haberleri, Sondakika Urfa haberleri, Urfa haber, güncel haberler değil haberi geçen ajanstır.